## Wat is uw situatie?
- Ik verslik me als ik eet of drink
- Ik heb overdag soms het gevoel dat ik stik
- Ik heb het gevoel dat ik een brok in mijn keel heb
- Ik verslik me in mijn speeksel

## In het kort
- Slikproblemen komen regelmatig voor bij mensen met de ziekte van Huntington en kunnen soms vroeg in de ziekte beginnen
- U kunt zich verslikken in eten, drinken of speeksel. Vaak moet u dan hoesten. Als u niet hoest bij verslikken, betekent dat vaak dat u het niet voelt dat u zich verslikt
- U kunt ook het gevoel hebben dat eten of drinken in de keel vast blijft zitten: het gevoel van een brok in de keel
- De logopedist kan met u meedenken over wat helpt in uw situatie

## Wat is het?
Slikken lijkt vanzelf te gaan, maar het is een ingewikkeld proces. Bij de ziekte van Huntington kunnen spieren minder goed samenwerken of kan het slikken minder goed worden aangestuurd door de hersenen. Daardoor wordt slikken moeilijker.
Bij slikproblemen kunt u het gevoel hebben dat eten of drinken in de keel vast blijft zitten. Of u moet vaak hoesten tijdens het eten en drinken. Ook in speeksel kunt u zich verslikken. Bij verslikken komt eten, drinken of speeksel in de luchtpijp terecht. Meestal hoest iemand meteen flink om het uit de luchtpijp te krijgen. Dat is een goed teken: uw lichaam probeert het probleem zelf op te lossen. Maar soms lukt hoesten niet goed, of merkt u niet dat u zich heeft verslikt. Dan kan verslikken ongemerkt leiden tot een longontsteking.
Verslikken kan erg onaangenaam zijn. U kunt kortademig worden of het gevoel hebben te stikken. Bij de ziekte van Huntington komt het niet vaak voor dat iemand echt stikt.

Slikproblemen kunnen in elk stadium van de ziekte voorkomen. Ze ontstaan soms al vroeg, maar ook later in de ziekte kan het slikken moeilijker worden.

## Wat merk ik?
U kunt bij slikproblemen de volgende klachten opmerken:
- Vaak hoesten of niezen tijdens het eten of drinken
- Het gevoel hebben dat voedsel in de keel blijft steken
- Vaak moeten slikken om het eten doorgeslikt te krijgen
- Vaak het gevoel hebben dat u stikt
- Moeite met kauwen
- Grote hoeveelheden voedsel inslikken
- Haastig eten en drinken (proppen)

## Oorzaken
Slikproblemen door de ziekte van Huntington kunnen komen door onwillekeurige bewegingen van de spieren. De problemen kunnen ook komen doordat de hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor slikken minder goed werken. Ook kan afname van spiermassa zorgen voor minder spierkracht, wat het slikken ook steeds moeilijker maakt.

## Wat kan ik doen?
Er zijn dingen die u kunt doen om slikproblemen te verminderen. Uw logopedist kan samen met u kijken wat voor u werkt, bijvoorbeeld:
- Eet in een rustig tempo, kauw goed en slik bewust
- Neem kleine happen of slokjes
- Zorg voor een rustige eetomgeving, zonder afleiding

Als u zich verslikt, kunt u het volgende doen:
- Blijf rustig
- Probeer goed te hoesten
- Als dit niet werkt, kan geprobeerd worden om het voedsel met de hand of een hulpmiddel uit de keel te halen
- Als iemand u op de rug slaat bij het verslikken is het raadzaam dat degene u eerst vertelt dat hij of zij u op de rug gaat slaan, dan kunt u meewerken om de voedselbrok eruit te hoesten
- Iemand kan de Heimlich-greep bij u toepassen
- Drink pas wat water als het verslikken voorbij is, niet tijdens het verslikken

## Bespreek uw klachten met een zorgverlener
Met slikproblemen kunt u terecht bij de logopedist. Er wordt dan een slikonderzoek gedaan. Uw slikken wordt in kaart gebracht aan de hand van een vragenlijst en sliktest. De logopedist zal de resultaten van de sliktest met u bespreken. U krijgt dan een advies of behandeling die past bij uw situatie.

## Hoe gaat het verder?
Afhankelijk van het slikprobleem kan de logopedist adviezen geven om uw slikproblemen te verminderen, of om eten en drinken veiliger te maken. Uw logopedist kan ook adviseren over geschikte voeding of hulpmiddelen. Er kan ook een behandeling gestart worden om het slikken te verbeteren.

## Wanneer contact opnemen?
Neem contact op met uw arts of logopedist als u klachten ervaart die invloed hebben op uw dagelijks leven en uw kwaliteit van leven verminderen.

## Meer informatie
Kijk voor meer informatie in de brochure [slikproblemen](https://huntingtonliga.be/wp-content/uploads/2016/11/BROCHURE-Slik-gecrorrigeerd.pdf)

![Line 1.svg](https://huntington-platform-cms-media-prod.s3.eu-central-1.amazonaws.com/Line_1_ef062bead6.svg)

Bron: [Topaz Huntingtonplein ](https://www.huntingtonplein.nl/over-huntington/tips-en-hulpmiddelen/eten-en-drinken/verslikken/)


Slikproblemen

## Wat is uw situatie?
- Ik kom moeilijk uit mijn woorden
- Het lukt mij niet altijd om mezelf verstaanbaar te maken
- Mensen vragen of ik iets wil herhalen

## In het kort
- Spraakproblemen komen vaak voor bij de ziekte van Huntington en kunnen soms al vroeg in de ziekte beginnen
- Bij spraakproblemen bent u vaak minder duidelijk verstaanbaar voor uw omgeving
- U ervaart meer moeite met het vormen van klanken of woorden
- Spraakproblemen gaan meestal niet vanzelf over, maar samen met een logopedist kunt u onderzoeken wat helpt in uw situatie

## Wat is het?
Als praten moeilijker wordt, kan dat komen doordat de spieren die u nodig heeft om te spreken minder goed samenwerken. Dit wordt dysartrie genoemd. Praten gaat dan minder vloeiend of minder duidelijk. Daardoor kan het zijn dat u steeds moeilijker te verstaan bent.

Sommige mensen merken dat hun stem verandert, of dat ze sneller of langzamer praten dan vroeger. Anderen hebben juist moeite met bepaalde klanken of met ademhalen tijdens het spreken. Deze veranderingen kunnen zich al vroeg in de ziekte voordoen, maar ook pas later.

## Wat merk ik?
U of uw omgeving kunnen de volgende veranderingen merken:
- Uw spraak is moeilijker te verstaan
- Moeite met uitspreken van bepaalde klanken, klankcombinaties of woorden 
- Uw stem klinkt anders, bijvoorbeeld nasaal 
- U praat sneller, langzamer of met wisselend tempo
- U praat zachter, luider of met wisselend volume
- U raakt sneller buiten adem tijdens het spreken
- Verandering in stemkwaliteit
- Verandering in toonhoogte

Deze veranderingen kunnen ervoor zorgen dat u minder zin krijgt om te praten. Toch is het belangrijk om te blijven communiceren. Er is hulp mogelijk.

## Oorzaken
Spraakproblemen kunnen veel verschillende oorzaken hebben. Eén van de oorzaken is dat de hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor spreken minder goed werken. Spraakproblemen kunnen het gevolg zijn van de ongewilde bewegingen van de spieren. Er is dan onvoldoende controle over de spieren die betrokken zijn bij het spreken.

## Wat kan ik doen?
U kunt zelf al kleine dingen proberen die kunnen helpen:
- Praat rustig en neem de tijd om iets te zeggen
- Kijk de ander aan tijdens het praten
- Geef aan als het praten moeilijk gaat, zodat de ander beter kan meedenken
- Gebruik eventueel ondersteunende communicatie zoals gebaren, tekenen of een tekstkaart

U hoeft het niet alleen te doen. Een logopedist kan met u meedenken.

## Bespreek uw klachten met een zorgverlener
U kunt met uw spraakklachten naar de logopedist. Een logopedist onderzoekt samen met u hoe u spreekt en wat er verandert. Dit gebeurt met een vragenlijst en een onderzoek. Daarna krijgt u advies of een behandeling die past bij uw situatie. 

## Hoe gaat het verder?
Afhankelijk van het spraakprobleem kan de logopedist samen met u verschillende stappen ondernemen, zoals:
- Advies krijgen over communicatie of spreken
- Behandeling om het spreken te verbeteren
- Behandeling om zo lang mogelijk het huidige niveau van spreken te houden.

## Wanneer contact opnemen?
U kunt contact opnemen met uw huisarts of logopedist als u merkt dat u een verhaal vaker moet herhalen, of als u of uw omgeving merkt dat u minder goed uit uw woorden komt.

## Meer informatie

<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/_hEW2-zhD8o" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture" allowfullscreen></iframe>

![Line 1.svg](https://huntington-platform-cms-media-prod.s3.eu-central-1.amazonaws.com/Line_1_ef062bead6.svg)

Bron: [Huntingtonplein](https://www.huntingtonplein.nl/over-huntington/wat-is-huntington/behandeling/spreken-en-slikken/)


Kenniscentrum