## Wat is uw situatie?
- Ik wil makkelijker in slaap vallen
- Ik wil ‘s nachts lekker doorslapen
- Ik wil rustiger slapen, zonder veel te bewegen
- Ik wil me overdag fitter voelen

## In het kort
Goed slapen helpt om overdag meer energie te hebben. Veel mensen met de ziekte van Huntington ervaren problemen met slapen. Slaapproblemen kunnen ontstaan door een verstoord slaap-waakritme. Tijdens de nacht gaat u door verschillende slaapfases heen: van inslapen en lichte slaap naar diepe slaap en REM-slaap. De REM-slaap is belangrijk om informatie te verwerken en uw lichaam en geest te laten herstellen. 

## Wat heeft invloed op de slaap?
Bij de ziekte van Huntington lijkt de REM-slaap minder te worden, waardoor u niet helemaal tot rust komt in uw slaap. Ook andere factoren kunnen invloed hebben op uw slaap, zoals stress, angst of somberheid. Gelukkig kunt u zelf ook veel doen om uw nachtrust te verbeteren.

## Wat kan ik doen?
- **Vast ritme**: Sta elke dag op hetzelfde tijdstip op en ga op een vaste tijd naar bed.
- **Beperk dutjes**: Probeer overdag niet te veel dutjes te doen of slaap in te halen. Dit helpt om 's avonds makkelijker in slaap te vallen.
- **Slim omgaan met eten en drinken**: Drink voor het slapen gaan geen alcohol, koffie of energiedrank met cafeïne. Ook is het verstandig om geen zware maaltijd te eten, te roken of te sporten vlak voor het slapen.
- **Beweeg voldoende**: Overdag actief zijn helpt uw lichaam om 's avonds te ontspannen.
- **Een prettige slaapkamer**: Zorg voor frisse lucht en vermijd schermen, zoals televisie, telefoon of laptop voor het slapengaan.
- **Hulp bij ontspanning**: Probeer eens een verzwaringsdeken of ontspanningsoefeningen om te ontspannen.

## Wanneer contact opnemen?
Lukt het niet om uw slaap te verbeteren en merkt u dat u zich steeds minder uitgerust voelt of zich zorgen maakt? Een gesprek met een psycholoog kan helpen om beter met slaapuitdagingen om te gaan.

## Meer informatie
Meer informatie over slapen en de ziekte van Huntington vindt u [hier](https://www.huntingtonplein.nl/over-huntington/wat-is-huntington/symptomen/slaapproblemen/). 

![Line 1.svg](https://huntington-platform-cms-media-prod.s3.eu-central-1.amazonaws.com/Line_1_ef062bead6.svg)

Bron: [Topnight - Kennisbank](https://topnight.nl/kennisbank/alles-over-de-slaapcyclus/)


Ik wil beter slapen

## Wat is uw situatie?
- Ik wil meer informatie over het kiezen van een zorgverzekering
- Ik heb problemen met mijn zorgverzekeraar

## In het kort
Voor de basisverzekering geldt dat verzekeraars verplicht zijn om iedereen aan te nemen. Of u nu een erfelijk risico heeft, ziek bent, of niet. Voor een aanvullende zorgverzekering ligt dit anders: zorgverzekeraars mogen u weigeren. U kunt ervoor kiezen om een aanvullende zorgverzekering af te sluiten bij een andere zorgverzekeraar dan uw basisverzekering. Een gesprek met een klinisch geneticus heeft geen gevolgen voor uw verzekering. 

## Zorgverzekeringen vergelijken
Welke zorgverzekering het beste bij u past, hangt af van uw persoonlijke situatie. U kunt zorgverzekeringen vergelijken via verschillende websites, zoals:
- www.goedkoopstezorgverzekering.nl
- www.zorgwijzer.nl
- www.independer.nl

## Problemen met de zorgverzekeraar
Als u een probleem heeft met uw zorgverzekeraar, probeer dit dan eerst samen op te lossen. Komt u er niet uit? Dan kunt u terecht bij: 
- www.zorgverzekeringslijn.nl: een gratis informatie- en adviespunt voor vragen over zorgverzekeringen
- Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekering (SKGZ): een onafhankelijke organisatie die u kan helpen als u het niet eens bent met een beslissing van uw zorgverzekeraar of een klacht heeft ingediend, maar geen passende oplossing vindt.

## Meer informatie
Meer informatie over verzekeringen vindt u op de website van [de Vereniging van Huntington](https://www.huntington.nl/de-ziekte-van-huntington/praktische-tips/verzekeringen.html)

![Line 1.svg](https://huntington-platform-cms-media-prod.s3.eu-central-1.amazonaws.com/Line_1_ef062bead6.svg)

[Vereniging van Huntington - verzekeringen](https://www.huntington.nl/de-ziekte-van-huntington/praktische-tips/verzekeringen.html)



Ik wil een zorgverzekering afsluiten

## In het kort
Goed in balans blijven helpt u om zekerder te bewegen. Door de ziekte van Huntington verandert het evenwicht na verloop van tijd, maar er zijn manieren om uw stabiliteit te verbeteren. In een vroeg stadium uw balans trainen helpt om zolang mogelijk zelfstandig en mobiel te blijven. Een fysiotherapeut, het liefst gespecialiseerd in de ziekte van Huntington, kan u hierbij helpen. 1 

## Stevige schoenen maken verschil
De juiste schoenen kunnen bijdragen aan een beter evenwicht. Goede schoenen bieden steun en hebben de juiste lengte en breedte voor uw voeten. Een wat bredere schoen of stevige hak geeft extra stabiliteit. Een orthopedisch schoenmaker kan u helpen met de juiste schoen. 2 

## Hulpmiddelen voor veilig en zeker bewegen
U kunt samen met een fysiotherapeut of ergotherapeut kijken welke hulpmiddelen u nu of in de toekomst kunnen helpen om uzelf te verplaatsen. Een scootmobiel of elektrische rolstoel kan bijvoorbeeld uitkomst bieden. 1 Uit onderzoek blijkt dat andere loophulpmiddelen, zoals een rollator, niet altijd bijdragen aan veilig lopen bij de ziekte van Huntington. 3 Toch kan een rollator in bepaalde situaties wel een fijne ondersteuning zijn, zoals bij angst om te vallen.

## Meer informatie
Meer lezen over fysiotherapie of ergotherapie? Ga naar [Huntingtonplein - Over fysiotherapie](https://www.huntingtonplein.nl/experts/paramedici/fysiotherapeut/) of [Huntingtonplein - Over ergotherapie](https://www.huntingtonplein.nl/experts/paramedici/ergotherapeut/).

![Line 1.svg](https://huntington-platform-cms-media-prod.s3.eu-central-1.amazonaws.com/Line_1_ef062bead6.svg)

1 [Huntingtonplein - Bewegen](https://www.huntingtonplein.nl/over-huntington/tips-en-hulpmiddelen/bewegen/)

2 [Huntingtonplein - Schoenen](https://www.huntingtonplein.nl/over-huntington/tips-en-hulpmiddelen/bewegen/schoenadvies/)

3 [Huntingtonplein - Loophulpmiddelen](https://www.huntingtonplein.nl/over-huntington/tips-en-hulpmiddelen/bewegen/loophulpmiddelen/)

Ik wil mijn evenwicht verbeteren

## Wat is uw situatie?
- U weet dat u mutatiedrager bent van de ziekte van Huntington
- U bent vaak alert op mogelijke symptomen
- U vraagt zich af of u de eerste symptomen ervaart
- Mensen in uw omgeving denken dat u beginnende ziekteverschijnselen heeft

## In het kort
Als u mutatiedrager bent, betekent dat niet automatisch dat u ook symptomen heeft van de ziekte van Huntington. Als u weet dat u mutatiedrager bent, kan dat een periode van onzekerheid met zich meebrengen. Het is vaak niet duidelijk wanneer de eerste symptomen zullen optreden. Het kan zijn dat mensen gestrest raken als ze bijvoorbeeld iets vergeten of onhandig zijn. Het is goed om te weten dat dit niet altijd betekent dat de ziekte begint.

## Wat kan ik doen?
Het kan helpen om met een deskundige te praten, zoals een neuroloog of psychiater. Zij kunnen beoordelen of er sprake is van beginnende symptomen en met u meedenken over uw zorgen.

Iedereen gaat op zijn eigen manier om met de diagnose:
- Sommige mensen willen zoveel mogelijk informatie verzamelen. Als u hier behoefte aan heeft, is het belangrijk om betrouwbare bronnen te gebruiken. Een zorgverlener kan u daarbij helpen. 
- Anderen willen er liever niet te veel over nadenken. Het kan dan helpen om uzelf periodes te gunnen waarin u zich met andere dingen bezighoudt en even niet aan de diagnose hoeft te denken. Wanneer u eraan toe bent, kunt u in uw eigen tempo informatie verzamelen en contact opnemen met een deskundige.

## Wanneer contact opnemen?
Als u zich steeds meer zorgen maakt en het u belemmert, neem dan contact op met uw huisarts. Die kan u vervolgens doorverwijzen als dat nodig is. 

## Meer informatie
Voor meer informatie kunt u terecht op de website van [HDYO](https://www.hdyo.org/a/568-dealing-with-a-diagnosis). 

![Line 1.svg](https://huntington-platform-cms-media-prod.s3.eu-central-1.amazonaws.com/Line_1_ef062bead6.svg)

Bron: [HDYO](https://www.hdyo.org/a/568-dealing-with-a-diagnosis)


Kenniscentrum